نویسنده: عوزیر ستانکزی

معلومات عمومی
ولسوالی محمد آغه 1035  کیلومتر مربع مساحت داشته  که از نگاه مساحت تقریبا برابر به ولایت کاپیسا می باشد و متشکل از 134 قریه می باشد 27.7 فیصد ساحات ولسوالی مذکور از مناطق کوهی و نیمه کوهی و 70.6 فیصد ساحات آن از مناطق هموار و نیمه هموار تشکیل ګردیده است قرار ګزارش دفتر احصاییه مرکزی سال 2003 ولسوالی محمد آغه دارای 58979 نفر نفوس بوده که از آن جمله 51٪ آن زنها و 46 ٪ آن ها را زن ها تشکیل می دهد که متشکل از اقوام تاجک 36 ٪ و پشتون 64٪ می باشد
در ولسوالی محمد آغه 119 شورای انکشافی محلی موجود می باشد
 
 
امنیت
با وجود که این ولسوالی در ولایت لوګر به نام ولسوالی صلح مسما ګردیده است امنیت کاملا در این ولسوالی تامین نمی باشد ګزارش ها از برخورد و حضور مخالفین مسلح دولت در نقاط مختلف ولسوالی موجود می باشد.
چون تطبیق قوانین به شکل یکسان صورت نمی ګیرد هر مجرم اګر پول بدهد قانون بالایش تطبیق نمی ګردد همچنان به علت مشکلات امنیتی سرمایه ګذاری بهتر که منفعت عمومی دارد صورت نګرفته است کمبود پرسونل مسلکی پولیس  و حاکمیت روابط بر ضوابط در ولسوالی دلیلی روشنی است برای بطی بودن و بی کیفیت بودن اجرای امور که در نتیجه مردم از دولت فاصله می ګیرد و مشکلات امنیتی را حاد می سازد 
به علت ضعف ارګان های امنیتی در بعضی نقاط ولسوالی قاچاق آثار عتیقه و معادن صورت می ګیرد پولیس منطقه با قاچاقچیان سازش کرده و موضوع را تعقیب نمی کند همچنان تعداد پولیس و ګزمه و قرنطین ساحات عملی نګردیده که باعث ایجاد فضای بی امنیتی در ولسوالی ګردیده است
دولت داری 
در ولسوالی محمد آغه به تعداد ۱۰۰ نفر کارمند در دوایر دولتی ایفا وظیفه می کند در مجوعه در سطح ولسوالی ۱۲ اداره دولتی فعال می باشد پروسه ریفورم و اصلاحات اداری در این ولسوالی راه اندازی شده که تا به حال اداره حقوق "املاک"مالیه" زراعت و مخابرات این پروسه را تکمیل کرده اند و 2 % از کارمندان از از پروگرام های آگاهی و آموزشی حقوق بشر مستفید گردیده اند
ارتشا و فساد اداری باعث ضعف ادارت دولتی و سلب اعتماد اهالی از ادارت دولتی شده  و هم چنان موثریت اداره امور به خطر مواجه می سازد
زمین های دولتی  واقع در مسیر سرک کابل ، ګردیز از ارزش خوب برخوردار بوده که از طرف زورمندان غضب شده ایشان با دادن رشوه و حاکمیت روابط بر ظوابط این مناطق را غضب کرده اند
واقعات قضایی و حقوقی
قرار گزارش کمیسون حقوق بشر 138 واقعه حقوق و معاملات قروض در سال گذشته در سطح ولسوالی ثبت گردیده است همچنان دو واقعه خشونت علیه زنان در طول سال جاری ثبت گریده است .

زیر بنا ها و منابع طبعیی
ولسوالی محمد آغه از نگاه انکشاف صنعتی و مدنی یک از دست ناخورده ترین مناطق کشور می باشد.
این ولسوالی دارای معادن بزرګی مس و کرومیت و ګل سرشوی  می باشد که استخراج آن به صورت قاچاقی و به شکل محلی صورت می ګیرد هر ګا از طرف دولت استخراج معدنیات مذکور صورت بګیرد یک تعداد بزرګ طبقه بیکار صاحب کار خواهند شد.
 در تمام این ولسوالی 25 کیلو متر سرک قیر ریزی شده موجود می باشد هم چنان 25 کیلومتر سرک جغل اندازی شده که 10فیصد قریه ها از طریق سرک جغل اندازی شده به سرک های دیګر وصل شده اند  و 38 کیلومتر سرک خامه موجود می باشد  در مجموع 60 فیصد قریه جات دسترسی به سرک های که در همه فصول باز می باشد دارند
11 فیصد از قرای ولسوالی مستقیما به مرکز ولسوالی یا مرکز بازار ها وصل می باشد و 9٪ قریه ها به سرک های قیر ریزی شده دسترسی دارند کمبود و خرابی ها سرکها ، پل ها پل چک ها سبب کندی و مشکلات در انتقال اموال مورد ضرورت منطقه شده که سبب بلند رفتن قیم محصولات می ګردد
خدمات زیر بنایی همچون تامین برق و ګاز وجود نداشته و مردم برای تسخین و تنویر منازل خود از چوب و تیل استفاده می کنند پروګرام تامین برق حرارتی که به واسطه برنامه همبستګی ملی صورت ګرفت غیر عملی از کار در آمد اکثر جنراتور های آن غیر فعال می باشد  

 

معارف
انکشاف معارف با جود نزدیک بودن این ولسوالی به پایتخت چندان چشمگیر نمی باشد به طور متوسط 40 % مردان و 10 % زنان این ولسوالی باسواد می باشد در سطح ولسوالی 37 باب مکتب عصری و 2 مدرسه دینی فعال می باشد که 11 باب آن مکاتب ابتداییه ، 17 باب آن مکاتب متوسطه ، 9 باب آن لیسه و 42 باب مکتب خانه ګی می باشد  از جمله 37 باب مکتب 30 باب آن داری تعمیر بوده و7 باب آن فاقد تعمیر می باشد
مجموعه مکاتب و مدارس دارای 16408 شاگرد ذکور و 6438 نفر شاگرد اناث میباشد البته این احصایه مربوط سال 2008 بوده و در حال حاضر اکثر مکاتب اناث به دلیل تهدیدات امنیتی بسته می باشد جریان تدریس توسط 463 معلم ذکور و 32 معلم اناث پیش برده می شود
صحت
در ولسوالی مذکور 18 پوسته صحی ، ا باب مرکز صحی جامع ، 9 مرکز صحی حمایه طفل و مادر ، 23 مرکز صحی اساسی، 4 مرکز صحی حوزوی و 10 دواخانه موجود می باشد .
خدمات صحی توسط 13 داکتر 9 نرس و 46 کارمند صحی محلی اریه می شود حد اوسطه فاصله از قریه الی مرکز صحی از 2 الی 4 کیلومتر می باشد .
منابع آب صحی عبارت از چشمه ، کاریز و چاه می باشد به طور عموم کسی از آب دریا و آب برای نوشیدن استفاده نمی کند و باز هم فقط 35 ٪ از اهالی ولسوالی دسترسی به آب صحی دارند و ۹۵ ٪  قریه ها آب اشامیدنی خود را از خود قریه به دست می آورد
چون در سطح ولسوالی دکتران مسلکی ، کلینیکهای مجهز  و ادویه با کیفیت محدود می باشد به این ملحوظ امراض مختلف در ولسوالی خصوصا برانشیت در زمستان شیوع پیدا کرده و مردم به ناچاری مریضان شان را به شهر های کابل و پیشاور انتقال داده که در نتیجه پول زیاد شان در این عرصه مصرف می شود
کلینیک حیوانی در سطح ولسوالی موجود نمی باشد ، مصاب شدن حیوانات شیرده به امراض مختلف باعث باعث تلف شدن حیوانات می ګردد که تمام مشکلات نسبت نبود ادویه جات و کلینک های حیوانانی به وجود آمده است
زراعت 
در ولسوالی محمد آغه 25000 جریب زمین آبی  موجود می باشد که 20٪ از از مردم ولسوالی از طریق کشت آن عایدات خود را فراهم می کند
حد اوسط مالکیت زمین 2.5 جریب فی خانواده میباشد
چون بند های آب ګردان موجود نمی باشد آب های موسمی در بهار فراوان بوده و فصل تابستان حدود 20000 جریب زمین به مشکل کم آبی مواجه می شود در نتیجه سطح حاصلات تا 30٪ پایان می آید
 پیداور عمده این ولسوالی عبارت از لوبیا ، انګور ، پیاز ، جواری ، کچالو ، ګندم می باشد هم چنان آب و هوای این ولسوالی زمینه خوبی را برای کشت زغفران مساعد کرده است اما متاسفانه نسبت نبود معلومات درست ، بازار فروش کشت آن از چند جریب تجاوز نمی کند پرورش مواشی مانند ګوسفند ، بز ، ګاو هم چنان در این ولسوالی عمومیت دارد .
زراعت تا حدود به سمت میکانیزه شدن روان می باشد چنانچه اکثر مردم برای قلبه ، کوبیدن خرمن  و غیره از ماشین آلات استفاده می شود که در مقابل پول کار را انجام می دهند اکثرا دهقانان فاقد چنین ماشین آلات می باشند.
عدم میکانیزه بودن سیستم زراعتی و مروج بودن سیستم سنتی مالداری و زراعت ، عدم موجودیت آب کافی به دسترس نبودن تخم های اصلاح شده بذری و کود کمیاوی ، نبود سرد خانه های میوه جات محصولات زراعتی و مالداری بسیار ناچیز می باشد چون زنده ګی مردم وابسته به زراعت می باشد بنا فقر دامنګیر مردم شده است .
در ولسوالی محمد آغه محصولات عمده زراعتی پیاز ، زردآلو ، انګور می باشد این محصولات اګر در سرد خانه ها نګهداری شود و در موقع زمستان به قیمت مناسب بازار یابی ګردد عایدات دهقان چند برابر بلند خواهد شد
حمله ملخ ها و حشرات مضره بالای محصولات زراعتی  و امراض مختلف زراعتی موجود می باشد که بعضی اوقات باعث از بین رفتن محصولات می ګردد

وضعیت  اجتماعی
ولسوالی محمد آغه خوشبختانه یکی از ولسوالی های در سطح کشور می باشد که در آن قوماندان سالاری و افراد مسلح غیر مسول وجود ندارد.
 در جریان جنګ های دهه ۶۰ شمسی حدود 80٪ مردم این ولسوالی مهاجر و بیجا شده بودند به صورت عموم 600 فامیل آسیب دیده شناخته شده اند به تعداد 60 فیصد از مهاجرین دوباره برګشته اند تعداد معیوبین در این ولسوالی در حدود 1500 تن  می باشد نا امنی های اخیر باعث مهاجرات یک تعداد از مردم این ولسوالی خصوصا مامورین دولت به شهر کابل شده است
۹۸٪ جوانان این ولسوالی بیکار می باش۳٪ از جوانان معتاد به مواد مخدر می باشد

 

 

 

 

یکی از شورای ها انکشافی ولسوالی محمد آغه

مخابرات
آنتن های مخابراتی شرکت های افغان تیلی کام ، افغان بیسم ، اتصالات ، ام تی ان ، و روشن موجود می باشد پوشش مخابراتی ولسوالی درست نمی باشد اکثر اهالی از خدمات با کیفیت استفاده کرده نمی تواند همچنان نظر به تهدید مخالفین از طرف شب همه خدمات مخابراتی در سطح ولسوالی قطع می باشد
پروژ های اجرا شده در ولسوالی محمد آغه از ایجاد اداره موقت تا اکنون
 اعمار بند برق آب پران که 200 فامیل از آن مستفید ګردیده اند
 اعمار سرک به طور پخته و اساسی از بازار واغجان الی حیات خان کلی که 2000 فامیل از آن مستفید ګردیده اند
 اعمار سرک معه پلچک ها از شاهرا کابل- ګردیز الی سیاه کوه بالا که 1500 فامیل از آن مستفید ګردیده اند
 خریداری توربین های 200 کیلو وات برای مناطق تاریکه ،چینوسر و دورو
 ترمیم و اعمار سرک به طور اساسی و پخته از پل قندهاری الی زاهد آباد
 اعمار فابریکه خشت پخته  در قریه قلعه احمد زایی که ۴۰۰ فامیل از آن مسفتید ګردیده اند 
 ایجاد مرکز کمپیوتر ساینس در مرکز ولسوالی
 ایجاد مکتب حرفوی و مسلکی در مرکز ولسوالی
 اعمار مکتب نسوان در قریه قلعه سامو
 ایجاد مدرسه دینی در قریه سبزپوشان دهنو
 اعمار مکتب نسوان در قریه کتب خیل
 ایجاد فارم ګوسفند در کاریز سرخ
 اعمار بند های آب ګردان مشمول ۳۰ بند کوچک در حوزه آببازک
 ایجاد فابریکه پروسس میوه جات در مرکز ولسوالی
 ایجاد فارم مالداری در سفید سنګ
 اعمار کاریز ها معه دیوار های استنادی در قریه مغل خیل
 ایجاد و اعمار سرد خانه در قریه زرغون شهر
 ایجاد فارم مرغداری در مرکز ولسوالی
 ایجاد و اعمار یکباب فابریکه صنایع دستی در مرکز ولسوالی
 ایجاد و اعمار شورای زنان ولسوالی

 

د خپراوی نیټه یکشنبه 1390/09/27    |لیکوال: عوزیر ستانکزی    |    | نظرات()